Bibel 2011 med apokryfane – dei deuterokanoniske bøker, nynorsk (N11NND)
1

Innleiing

11Boka med forteljingane om Tobit, son til Tobiel, til Hananiel, til Aduel, til Gabael, til Rafael, til Raguel, av slekta til Asiel av Naftali-stammen. 2

1,2
2 Kong 17,3
18,9
1,2 Tisbe, Fogor ukjende byar i Galilea. Kydios-Naftali Jf. Jos 20,7. Asser kanskje det same som Hasor, ein by i stammelandet til Naftali, nord for Gennesaretsjøen. Jf. Jos 11,1. Salmanassar gr. Enemessaros. Salmanassar 5., konge i Assur 727–722 f.Kr. Som Tiglat-Pileser 3. tidlegare og Sargon 2. seinare gjorde han hærferder mot Israel og førte ein stor del av innbyggjarane bort til Assur. Jf. 2 Kong 15,29; 17,3–6; 18,9–11; Jes 20,1.Medan Salmanassar var konge over assyrarane vart han ført bort som fange frå Tisbe, som ligg sør for Kydios-Naftali i Øvre Galilea, ovanfor Asser, nedanfor vegen mot vest, nord for Fogor.

Tobit fortel om livet sitt

3

1,3
Sal 86,11
119,30
Tob 1,16
Eg, Tobit, har alle mine levedagar gått på sannings og rettferds vegar. Mange velgjerningar har eg gjort mot brørne mine og folket mitt som vart førte bort som fangar saman med meg til Ninive i assyrarlandet. 4
1,4
1 Kong 11,3236
12
Då eg var ung og var i heimlandet mitt, på Israels jord, braut heile stammen til far min Naftali med Davids hus og med Jerusalem, byen som er vald ut mellom alle stammane i Israel for at alle skulle ofra der. Og tempelet der Gud har sin bustad, vart helga og oppført der for alle slekter til evig tid. 5
1,5
1 Kong 12,28–30
Alle brørne mine og slekta til far min Naftali ofra til kalven, den som Jereboam, Israels konge, hadde fått laga i Dan. Dei ofra på alle fjella i Galilea. 6
1,6
2 Mos 23,173 Mos 27,30–33
5 Mos 26,1
Eg var den einaste som ofte reiste til Jerusalem under festdagane, slik det er skrive ned for heile Israel som ei evig ordning. Eg skunda meg av stad til Jerusalem med offergåvene, med førstegrøda, med tienda av buskapen og med den første ulla frå sauene. 7
1,7
4 Mos 18,1221
5 Mos 12,17
1,7 tienda Det er usikkert om teksten reknar med to eller tre ulike tiender. 5 Mos 14,28f og 26,12–14 nemner ei tiend som skulle samlast inn kvart tredje år. Dette kan ha vore ei tredje tiend eller den andre tienda (jf. 5 Mos 12,17ff), som kvart tredje år skulle delast mellom dei fattige. Eit anna gr. handskrift nemner i v. 8 at Tobit gav «den tredje tienda til dei som skulle ha henne», dvs. dei fattige. =religiøse skikkar og ordningar, tiend.dei seks åra åra fram til det sjuande året, sabbatsåret. I det sjuande året skulle jorda liggja brakk og kvila. Jf. 2 Mos 23,10f; 3 Mos 25,3f.Dette gav eg til prestane, til Arons søner, som offergåver, og eg gav tienda av kornet og vinen og oljen, av granatepla og fikenane og dei andre fruktene til Levi-sønene som gjorde teneste i Jerusalem. Den andre tienda løyste eg kvart år inn i sølv dei seks åra. Så drog eg opp til Jerusalem og brukte pengane der. 8Eg gav tienda til foreldrelause, til enkjer og til innvandrarar som hadde slutta seg til israelittane. Eg tok henne med og delte henne ut kvart tredje år, og vi åt ifølgje forskriftene som er gjevne om dette i Moselova, og etter boda frå Debora, mor til Ananiel, far vår, sidan eg vart foreldrelaus då far min døydde.

9

1,9
3,15
4,12
6,12
Då eg vart ein vaksen mann, tok eg meg ei kone av slekta til far vår. Med henne fekk eg ein son som eg gav namnet Tobias. 10
1,10
3 Mos 11
1,10 Assyria det same som =Assur.Eg vart ført som fange til Assyria, og under fangenskapet kom eg til Ninive. Alle brørne mine og alle av slekta mi åt same mat som folkeslaga. 11
1,11
Dan 1,8
Judit 12,2
Men eg vara mi sjel og åt ikkje av maten til folka. 12Og fordi eg tenkte på Gud med heile mi sjel, 13
1,13
1 Mos 39,21
Dan 1,9
gav Den høgste meg nåde og velvilje hos Salmanassar. Det var eg som skulle kjøpa inn alt han trong, 141,14 ti talentar sølv svarar til ca. 342 kg. eller 60 000 dagløner. =mål og vekt; =mynt.og heilt fram til han døydde, reiste eg og handla for han i Media. Der gav eg sekker med ti talentar sølv til forvaring hos Gabael, bror til Gabri. 151,15 Sanherib gr. Sennakerim. Salmanassar 5. vart følgd av Sargon 2. (722–705 f.Kr.), som igjen vart følgd av Sanherib (705–681 f.Kr.). >1,2.Men då Salmanassar døydde og son hans, Sanherib, tok over som konge, vart det så farleg langs vegane i Media at eg ikkje kunne fara dit.

Tobit gravlegg dei døde

16I Salmanassars dagar gjorde eg mange velgjerningar mot brørne i slekta mi. 17

1,17
Job 31,16–20
Jes 58,7
Tob 4,16
Matt 25,35
1,17 gravla Etter jødisk oppfatning var det ei heilag plikt å gravleggja dei døde og nedverdigande å ikkje bli gravlagd. Jf. 5 Mos 28,26; 2 Kong 9,10; Fork 6,3; Jes 14,19; Jer 8,2; 16,4.6; 36,30.Eg gav maten min til dei svoltne, og eg gav klede til dei nakne, og om eg såg ein død mann av mitt folk liggja slengd utanfor murane i Ninive, gravla eg han. 181,18 flykta frå Judea Hæren til Sanherib kringsette Jerusalem i 701 f.Kr., men måtte avbryta kringsetjinga. Jf. 2 Kong 19,35.Eg gravla òg dei som Sanherib drap då han flykta frå Judea. For då himmelens herskar straffa han fordi han hadde kome med spott, vart han rasande og drap mange israelittar. Eg stal lika deira og gravla dei. Sanherib leita etter dei, men fann dei ikkje. 19Men ein mann frå Ninive gjekk til kongen og fortalde at det var eg som gravla dei og gøymde dei. Då eg fekk kjennskap til at kongen visste om meg og leita etter meg for å ta livet av meg, vart eg redd og flykta. 20Alt eg eigde, vart teke, eg hadde ingenting att, det var ikkje noko som ikkje vart inndrege i kongeleg eige utanom kona mi, Anna, og son min, Tobias. 21
1,21
2 Kong 19,37
2 Krøn 32,21
1,21 Asar-Haddon konge i Assur 681–669 f.Kr. Ahikar namngjeten segnfigur i Assur, bl.a. kjend som rådgjevar for assyrarkongane Sanherib og Asar-Haddon. «Historia om Ahikar» (også kalla «Ahikars Visdom») finst i fleire versjonar frå det 6.–5. årh. f.Kr. Forfattaren av Tobit reknar forteljinga om Ahikar som kjend og nyttar stoffet fleire stader, t.d. i 14,10. I Tobit blir Ahikar framstilt som Tobits brorson.Men det gjekk ikkje eingong førti dagar før kongen vart drepen av dei to sønene sine. Dei flykta til Ararat-fjellet, og sonen Asar-Haddon tok over som konge etter han. Han sette inn Ahikar, son til Anael, bror min, over alle finansane i riket og til å ta hand om heile statsforvaltinga. 221,22 signetringen til forsegling av dokument. =segl.Ahikar tala mi sak, og eg vende attende til Ninive. Under assyrarkongen Sanherib hadde Ahikar vore fremste munnskjenk, og han hadde hatt kontroll over signetringen og over forvaltinga og finansane, og Asar-Haddon sette no inn Ahikar som nummer to i rang. Han var brorson min, ein nær slektning av meg.

1

11

1,1
22,616
1,1 Jesu Kristi openberring =openberring.Dette er Jesu Kristi openberring, som Gud gav han så han skulle visa tenarane sine det som snart skal henda. Han sende engelen sin og kunngjorde det for tenaren sin, Johannes. 2Det er han som her vitnar om Guds ord og ber fram Jesu Kristi vitnemål, alt det han har sett. 3
1,3
Luk 11,28
Op 22,710
Sæl er den som les opp orda i denne profetien, og sæle er dei som høyrer dei og held fast på det som der står skrive. For tida er nær.

Helsing

4

1,4
2 Mos 3,14Op 1,8
4,8
11,17
16,5
1,4 Asia romersk provins i den vestlege delen av Vesleasia (det noverande Tyrkia). =romerske provinsar.Johannes helsar dei sju forsamlingane i Asia: Nåde vere med dykk og fred frå han som er og som var og som kjem, og frå dei sju åndene som står framfor trona hans, 5
1,5
Jes 55,4
Kol 1,18
Op 3,14
19,11
og frå Jesus Kristus, det truverdige vitnet, den førstefødde av dei døde og herren over kongane på jorda. Han som elskar oss og har fria oss frå syndene våre med sitt blod 6
1,6
Jes 61,6
1,6 Amen hebr. for «det står fast», «det er visst og sant». =amen.og har gjort oss til eit kongerike, til prestar for Gud, sin Far, han skal ha æra og makta i all æve. Amen.

7

1,7
Dan 7,13
Sak 12,10
Matt 24,30Joh 19,37
Sjå, han kjem med skyene,

og kvart auge skal sjå han,

også dei som har gjennomstunge han,

og alle folkeslag på jorda

skal bryta ut i klagerop over han.

Ja, amen!

8

1,8
21,6
22,13
1,8 Alfa og Omega første og siste bokstaven i det gr. alfabetet. Jf. 21,6; 22,13.Eg er Alfa og Omega, seier Herren Gud, han som er og som var og som kjem, Den allmektige.

Menneskesonen openberrar seg

91,9 Patmos øy utanfor vestkysten av Vesleasia, dit Johannes truleg var forvist.Eg, Johannes, som er bror dykkar og saman med dykk har del i trengslene, i riket og vona i Jesus, eg var på øya Patmos. Dit var eg komen på grunn av Guds ord og vitnemålet om Jesus. 10

1,10
Matt 28,1
Apg 20,7
1 Kor 16,2
På Herrens dag kom Anden over meg, og eg høyrde ei røyst bak meg, sterk som ein basun. 111,11 Efesos Laodikea byar i den romerske provinsen Asia, jf. v. 4.Røysta sa: «Det du får sjå, skal du skriva ned i ei bok og senda til dei sju forsamlingane: til Efesos, Smyrna, Pergamon, Tyatira, Sardes, Filadelfia og Laodikea.»

12

1,12
2 Mos 25,31–40
Sak 4,1Op 1,20
Eg snudde meg for å sjå kven det var som tala til meg. Då såg eg sju lysestakar av gull, 13
1,13
Dan 7,13
10,5
Matt 8,20
og midt mellom lysestakane ein som var lik ein menneskeson, kledd i fotsid kappe og med eit gullbelte under bringa. 14
1,14–15
Dan 7,9
10,6
Hovudet og håret hans var kvitt som kvit ull eller som snø, og auga som logande eld, 15
1,15
Esek 1,24
43,2
føtene var som bronse, glødd i omnen, og røysta lydde som bruset av veldige vassmengder. 16
1,16
Matt 17,2
Op 1,20
2,1216
19,15
1,16 sverd eit bilete på Guds ord. Jf. Jes 49,2; Hebr 4,12.I si høgre hand hadde han sju stjerner, og frå munnen hans gjekk det ut eit skarpt, tvieggja sverd. Andletet var som sola når ho skin i all si kraft.

17

1,17
Jes 44,6
48,12
Dan 8,18
Op 1,8
2,8
Då eg såg han, fall eg ned for føtene hans som eg var død. Men han la høgre handa si på meg og sa:

«Ver ikkje redd! Eg er den første og den siste 18

1,18
Matt 16,18Hebr 7,25
1,18 dødsriket staden under jorda der dei døde held til. =dødsriket.og den levande. Eg var død, men sjå, eg lever i all æve og har nøklane til døden og dødsriket. 19Skriv no ned det du har sett, det som er, og det som heretter skal koma. 20
1,20
1,1216
Dette er løyndomen med dei sju stjernene du såg i mi høgre hand, og dei sju lysestakane av gull: Dei sju stjernene er englane for dei sju forsamlingane, og dei sju lysestakane er dei sju forsamlingane.»

Vi bruker cookies for å lagre informasjon som legges igjen på våre nettsider. Les mer om vår personvernerklæring[skjul beskjed]